Jesteś tutaj

Papież z polskim epizodem

Czy można kogoś poznać w jeden wieczór? Raczej nie. Niewątpliwie można się jednak kimś nawet w ułamku sekundy zachwycić. Chyba właśnie taki cel towarzyszył autorce szkicu o Pawle VI, wyniesionym na ołtarze 19 października tego roku. Święty Jan XXIII, św. Jan Paweł II, a teraz także błogosławiony Paweł VI. Wielka trójka papieży ostatnich dziesięcioleci.

Marta Wielek, moim zdaniem, znalazła bardzo ciekawy klucz do przedstawienia sylwetki Jana Chrzciciela Montiniego, późniejszego papieża. Rozpoczyna od wydarzeń związanych z historią Włoch oraz Państwa Kościelnego w drugiej połowie XIX wieku. Na ich tle przybliża rodzinę Montinich. W ten sposób nawet słabo zorientowany w historii Włoch i papiestwa zrozumie wiele procesów, które wtedy rozpoczęte, zakończyły się bądź nabrały innego wymiaru właśnie za pontyfikatu Pawła VI. Portret papieża – jak swoją książkę określa autorka – który zamknął obrady Soboru Watykańskiego II, został „namalowany” w sposób bardzo przemyślany. Zdecydowanie więcej znajdziemy w nim faktów niż rysów życia duchowego. Myślę jednak, że ich wyinterpretowanie Wielek pozostawiła czytelnikowi. W biografii Montiniego szczególnie widać posłuszeństwo, bo przecież wiele razy musiał podejmować obowiązki, które nie odpowiadały jego pragnieniom. Innym razem został wręcz zmuszony do pozostawienia posługi duszpasterskiej wśród młodzieży, której oddawał się z wielkim sercem.

Życiorys Pawła VI zaskakuje. Okazuje się na przykład, że Montini, przygotowując się do zostania księdzem, nigdy nie mieszkał w seminarium. Dlaczego? Odsyłam do książki. Dwa lata po święceniach przybył do Polski jako sekretarz nuncjatury. W naszym kraju przebywał tylko kilka miesięcy, aby przed zimą wrócić do Rzymu. Dlaczego? Odsyłam do książki. W 1955 roku papież Pius XII chciał go zrobić kardynałem. Montini odmówił. Dlaczego? Odsyłam do książki.

Potem – w latach 1955-1978 – był czas wspaniałej duszpasterskiej posługi jako arcybiskupa Mediolanu i bardzo trudny czas niesienia na swoich barkach odpowiedzialności za cały Kościół po Soborze Watykańskim II. Czas jednania się z braćmi prawosławnymi i czas gorzkich przeżyć związanych ze sprawami wewnątrz Kościoła.

Paweł VI. Dla wielu być może zagadka. Portret Marty Wielek tę osobę czyni mniej zagadkową i niewątpliwie zaprasza do sięgnięcia po obszerniejszą publikację o Janie Chrzcicielu Montinim.

***

Marta Wielek, Paweł VI, Wydawnictwo M, Kraków 2014.